wtorek, 7 kwietnia 2015

Jeśli jesteś szczęśliwy, w dłonie klaszcz! Tryby warunkowe w języku japońskim.

W języku japońskim mamy 4 sposoby na powiedzenie “jeśli”
Czwórka przyjaciół: と、ば、なら、たら


1. Wyrażanie naturalnych konsekwencji przy pomocy “to”

Jeśli A się zdarzy, to B nastąpi po tym jako naturalna konsekwencja.
(ewentualnie nie jest naturalna, ale na zdrowy rozum powinna nastąpić 
- jest nawet pewne, że nastąpi)

Nic dodać, nic ująć.

[warunek (jeśli...)] + to + [rezultat]

[stan bytu] + dato + [rezultat]
                                                         でんき    けす     くらく
電気を消す暗くなる。
Jeśli wyłączysz światło, będzie ciemno.


                                                                                     ふとる
たくさん食べる太るよ
Jeśli będziesz dużo jeść, będziesz gruby!

                                                    はる                さくら  さきます
春になる、桜が咲きます。
Jeśli przyjdzie wiosna, zakwitną kwiaty wiśni.


Stan bytu:


2. Wyrażanie następstw warunkowych przy pomocy “nara”

Inaczej mówiąc:
Jeśli jakiś warunek zostanie spełniony, wtedy coś się stanie.

[warunek, który musi być spełniony] + nara + [rezultat]

彼女が行くなら、私も行きます。
Jeśli ona pójdzie, ja też pójdę.


                                                         たかい             かわない
高いなら、買わない。
Jeśli jest drogie, nie kupię tego.


                                                  おとな
大人なら、そんなことはしない
Jeśli to dorosły, to nie zrobiłby czegoś takiego.


あなたなら、できる。
Jeśli to Ty, możesz to zrobić.

A teraz się nieco rozluźnimy i pośpiewamy japońską wersję piosenki
"Jeśli jesteś szczęśliwy, w dłonie klaszcz!"
Shiawase nara te wo tatakou!

Te dzieci takie zainteresowane... 
(◑‿◐)

よし!
Pośpiewaliśmy, wracamy do naszej czwórcy.


3. Wyrażanie następstw przy pomocy “ba”

Nie muszą być koniecznie spełnione żadne warunki, konsekwencje nie są naturalne.
Po prostu takie gdybanie, które może, ale nie musi się zdarzyć.

Niestety używanie “ba” jest nieco bardziej skomplikowane niż “to” czy “nara”,
ale to wcale nie znaczy, że jest trudne!
Wręcz przeciwnie - całkiem proste ;)

CZASOWNIKI:

Odcinamy końcowe -u, w jego miejsce wstawiamy -e i dodajemy ba

taberu > tabere > tabereba
iku > ike > ikeba

I-PRZYMIOTNIKI oraz PRZECZENIA “NAI”:

Odcinamy końcowe -i, a w jego miejsce wstawiamy kereba

oishii > oishikereba
(au) awanai > awanakereba
(taberu) tabenai > tabenakereba
okashikunai > okashikunakereba

NA-PRZYMIOTNIKI oraz RZECZOWNIKI:

Dodajemy nara(ba)

shizuka > shizuka nara(ba)
sensei > sensei nara(ba)

                                             ともだち                     えいがかん
友達に会えれば、映画館に行きます。
Jeśli będę mogła spotkać się z przyjaciółmi, pójdziemy do kina.

お金があれば、いいね。
Jeśli miałbym pieniądze, byłoby dobrze, co nie?

おいしければ、私も食べます。
Jeśli jest pyszne, ja też to zjem.

                 けして
テレビを見なければ、消してください。
Jeśli nie oglądasz telewizji, to wyłącz proszę.

                                                    ゆうめい              じしょ
彼は有名ならば、自署がほしいです。
Jeśli on jest sławny, chcę autograf.

(nie chce mi się już tego pisać... ⊙﹏⊙)

4. Wyrażanie następstw przy pomocy “tara”

Tak samo, jak przy “ba” nie muszą być spełnione żadne warunki
i jest to bardziej gdybanie, co by było, jeśli...
W tym przypadku odmiana jest już nieco łatwiejsza,
ponieważ wystarczy utworzyć formę przeszłą czasownika/przymiotnika/rzeczownika
i dodać “ra”

yasui > yasukatta > yasukattara
shizuka > shizuka datta > shizuka dattara
au > atta > attara
nomu > nonda > nondara
taberu > tabeta > tabetara

Tara ma takie fajne dwa szczególne przypadki użycia:
I) Gdy warunek jest inny, niż rzeczywistość
np.

私は猫だったら、ねずみを食べます。
Jeśli byłabym kotem, jadłabym myszy.

                                            ひゃくまん                           せかい りょこう
私は百万ドルがあったら、世界旅行をします。
Jeśli miałabym 100 milionów dolarów, zwiedziłabym cały świat.

W drugim zdaniu teoretycznie nie jest to warunek, który nie mógłby się wydarzyć,
ale praktycznie to raczej na pewno niemożliwe, żebyś miał milion dolarów. 

To tylko marzenie...

II) Gdy warunek na pewno się wydarzy w przyszłości
( i jest to już bardziej “kiedy”, niż “jeśli”, bo wiemy, że dany warunek to pewniak)

np. Gdy jesteś uczniem i powiesz następujące zdanie:

                                              なつやすみ
夏休みが来たら、日本に行きます。
Kiedy przyjdą wakacje, pojadę do Japonii.

Wszyscy uczniowie mają wakacje, 
więc warunek “kiedy przyjdą wakacje” na pewno nastąpi.

午後十一時になったら、ねます。
Kiedy będzie 23:00, pójdę spać.

Wiesz, że godzina 23:00 na pewno nastąpi.

***

Taki tam dodatek.

Odmiana “ba” i “tara” czasowników w formach prostych i uprzejmych.RU-czasowniki (na przykładzie taberu - jeść):

U-czasowniki (na przykładzie yomu - czytać):

To na ten moment byłoby na tyle.
Mam nadzieję, że nie jesteście przerażeni,
bo ja zaczęłam robić tę notatkę nie wiedząc nawet, na co się porywam ;_;
Ot, po prostu chciałam się dowiedzieć, jak się mówi "jeśli"...
Dopiero w trakcie dowiadywania się i pisania tej notki odkryłam istnienie wielkiej czwórki...

Amaya


4 komentarze:

  1. super! tego właśnie szukałem! dzięki

    OdpowiedzUsuń
  2. też wszędzie tego szukałam...bardzo mi pomogłaś i bardzo dobrze wyjaśnione..:)

    OdpowiedzUsuń
  3. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń

Banzai! \^-^/
Jest mi naprawdę niezmiernie miło, gdy ktoś zechce zostawić tu swój komentarz. W końcu o wiele chętniej się pisze, gdy ma się namacalne dowody, że ktoś to czyta :)
Doumo arigatou gozaimasu!